Programma

PROGRAMMA 2019/2020

25 september 2019 – Hans Achterhuis – Coetzee, een filosofisch leesavontuur
De Zuid-Afrikaanse Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee is bekend als romanschrijver. Zijn werk is echter doordrenkt van de filosofie. Hans Achterhuis gaat op zoek naar deze filosofie in het werk van Coetzee en naar de maatschappelijke vraagstukken die in het verlengde liggen. Zo koppelt Hans Achterhuis bijvoorbeeld In ongenade aan de #MeToo-discussie en Schemerlanden aan onze omgang met het koloniale verleden.
Filosoof en theoloog Hans Achterhuis (1942) was van 2011 – 2013 de eerste Denker des Vaderlands en ontving de Pierre Bayleprijs voor maatschappijkritiek. Zowel De utopie van de vrije markt als Met alle geweld werd onderscheiden met de Socratesbeker voor het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek van het jaar. www.hansachterhuis.nl
Impressie van de avond
23 oktober 2019 – Jos Kessels – Het welgetemperde gemoed
In Het welgetemperde gemoed geeft Jos Kessels een aanzet tot denken over jezelf in de traditie van de Bekentenissen van Augustinus en Rousseau, met de muziek van Bach als uitgangspunt. Hij beschrijft hoe hij de Ideeënleer van Plato in de praktijk leerde brengen, ernaar streefde als het ware zelf muziek te worden, het eigen gemoed en dat van anderen te temperen, zoals Bach het klavier laat klinken. Dat ideaal is echter nooit volledig te realiseren: muziek kan slechts een spiegel zijn.
Jos Kessels (1948) studeerde rechten en filosofie. Hij werkte als musicus, journalist en filosofiedocent, en voerde tientallen jaren socratische gesprekken in organisaties. Daarnaast schreef hij boeken en specialiseerde hij zich in de Ideeënleer: de theorie en praktijk van het socratisch gesprek. Tegenwoordig houdt hij zich vooral bezig met de rol van verbeelding in het menselijk denken en spreken, met name de rol van muziek. www.joskessels.nl
Impressie van de avond
4 december 2019 – Han de Wit – Boeddhisme voor denkers
In het boek Boeddhisme voor denkers vergelijken Han de Wit en Jeroen Hopster de boeddhistische traditie met de westerse filosofie. Er blijken overeenkomsten én verschillen te bestaan. Een verschil ligt in de innerlijke ervaring als bron voor kennis. In het Westen speelt die innerlijke ervaring bijna geen rol meer, voor boeddhisten is ze juist belangrijk. Dat maakt het boeddhisme tot een schatkamer voor levenskunst.
Han F. de Wit (1944) is als psycholoog en dharmaleraar nauw betrokken bij de dialoog tussen boeddhisme, christendom en psychologie. Han de Wit richtte in 1977 het eerste Shambhalacentrum van Europa op. Als wetenschapper verwierf Han de Wit internationale bekendheid met zijn onderzoek naar de psychologische inzichten die in spirituele tradities te vinden zijn. www.shambhala.nl/leraren-2
Impressie van de avond
22 januari 2020 – Eva Meijer – De grenzen van mijn taal
In De grenzen van mijn taal gebruikt Eva Meijer haar eigen ervaringen met depressie als vertrekpunt. Ze beschrijft hoe je waarneming en gevoel kunnen veranderen als je depressief bent. Ook onderzoekt ze hoe mensen met terugkerende depressies als scheve bomen doorgroeien: hoe niet hun hersenen veranderen, maar hun ziel. Uiteindelijk is het een zoektocht – die voert langs inzichten van filosofen en kunstenaars, wandelingen met honden en de troost van stilte, poezen, hardlopen en winterbomen – naar wat ons leven betekenis geeft.
Eva Meijer (1980) is beeldend kunstenaar, filosoof, romanschrijver, wetenschapper en singer-songwriter. Voor haar romans ontving zij sinds 2011 al diverse prijzen. Ze maakt performances, muziektheatervoorstellingen, houdt dagelijks een weblog bij en treedt regelmatig op met proza, lezingen en/of liedjes. Ook werkt ze als postdoctoraal onderzoeker rond dierenwelzijn. Zij noemt zich dierfilosoof en schrijft filosofische columns voor Trouw.  www.evameijer.nl
Impressie van de avond
19 februari 2020 – Maarten Boudry – Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat
Nog nooit leefden we zo lang, zo welvarend en zo vreedzaam als vandaag. Kan dit mooie liedje blijven duren? Doemdenkers verkondigen dat we op de rand van de afgrond staan, cultuurpessimisten dat onze moderne samenleving aan een diepe malaise lijdt. Maarten Boudry breekt in Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat een lans voor het vooruitgangsdenken. Hij bestrijdt het wijdverbreide pessimisme en zoekt naar verklaringen voor de doembeelden over klimaat en islamisering, over groeiend racisme en ongelijkheid. De wereld stond er nog nooit zo goed voor als vandaag, en we kunnen haar nog veel beter maken.
Maarten Boudry (1984) is een Vlaams wetenschapsfilosoof en schrijver. Hij is als wetenschappelijk onderzoeker verbonden aan de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap aan de Universiteit Gent. Naast diverse academische artikelen en boeken, publiceerde hij vier Nederlandstalige boeken voor het brede publiek. In oktober 2019 verscheen Alles wat in dit boek staat is waar (en andere denkfouten), dat hij samen schreef met de Nederlandse filosoof Jeroen Hopster.
www.maartenboudry.blogspot.com
Impressie van de avond
18 maart 2020 – Govert Buijs - AFGELAST in verband met corona-virus
Deze avond is afgelast vanwege de landelijke maatregelen die zijn genomen om verspreiding van het corona-virus tegen te gaan.

MAAND VAN DE FILOSOFIE – HET UUR VAN DE WAARHEID

15 april 2020 - Simon Gusman - Avonturen bestaan niet
Op woensdag 15 april houdt filosoof Simon Gusman een inleiding over het door hem, samen met Arjen Kleinherenbrink, geschreven boek Avonturen bestaan niet. Deze avond vindt plaats in het kader van de Maand van de Filosofie, met als thema Het uur van de waarheid. Wie droomt er niet van een groots en meeslepend bestaan, vol avontuur? Dit verlangen is veelal gebaseerd op en geïnspireerd door beroemde films en boeken. De schrijvers leggen de historische ontwikkelingen, de maatschappelijke functie en ons verlangen naar avontuur onder hun filosofische vergrootglas. Hun analyses ontmaskeren de zucht naar avontuur als de jacht op een illusie die slechts kan uitlopen op teleurstelling en frustratie.
Simon Gusman (1990) is filosoof en redacteur. In 2019 promoveerde hij aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zijn dissertatie gaat over subjectiviteit en identiteit in het werk van Jean-Paul Sartre. Tegenwoordig is hij werkzaam als redacteur bij Filosofie Magazine. Daarnaast sprak hij op verschillende festivals zoals Lowlands en Down The Rabbit Hole. Avonturen bestaan niet is genomineerd voor de Socratesbeker 2019.

Het Filosofisch Café Haarlem vindt plaats op woensdagavonden in de Remonstrantse kerk, Oranjekade 1 te Haarlem en start om 19.45 uur.
Entree: € 5 / studenten en HaarlemPas € 3. Aanmelden is niet nodig: er is plaats genoeg.

Boekhandel DE VRIES VAN STOCKUM is aanwezig met een boekentafel.

Meld u aan voor de nieuwsbrief, dan ontvangt u tijdig de aankondigingen van het programma!