Programma 2018 / 2019

26 september 2018 – Kees Vuyk – Oude en nieuwe ongelijkheid
Het onderwijs garandeert gelijke kansen voor iedereen; deze verheffingspolitiek heeft een tijd lang goed gewerkt maar stevent nu op haar grenzen af, het is een holle kreet. Kees Vuyk analyseert de gebeurtenissen uit de jaren zestig van de vorige eeuw en zet vervolgens uiteen hoe de maatschappelijke veranderingen hebben geleid tot een nieuwe vorm van ongelijkheid, de kloof tussen hoog- en laagopgeleiden. Wat behelst deze nieuwe ongelijkheid, hoe is het ontstaan en welke oplossingen zijn mogelijk?
Kees Vuyk (1953) is psycholoog en filosoof. Hij werkte in de kunstwereld en op de universiteit. In 2018 kreeg hij de Socrates wisselbeker voor zijn boek Oude en nieuwe ongelijkheid, over het failliet van het verheffingsideaal. Eerder was hij ook al voor deze prijs genomineerd met het boek Het menselijke teveel, over de kunst van het leven en de waarde van de kunst.
Verslag van de avond.
24 oktober 2018 – Paul van Tongeren – Willen sterven?
‘Wie anders dan ik zelf zou het recht hebben om te beslissen over mijn leven?’ In het essay ‘Willen sterven’ van Paul van Tongeren wordt die notie autonomie nader onderzocht, evenals het begrip van de wil, dat immers een centrale rol speelt in die veronderstelde autonomie. In existentiële keuzesituaties stuit de autonomie op haar grenzen. Paul van Tongeren zet de filosofie in voor een verheldering van de problemen die schuilgaan achter de vanzelfsprekendheden van de eigen tijd.
Paul van Tongeren (1950) is hoogleraar wijsgerige ethiek aan de Radboud Universiteit Nijmegen, buitengewoon hoogleraar ethiek aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KU Leuven (België) en geassocieerd onderzoeker van de Universiteit van Pretoria (Zuid-Afrika). Zijn boek Leven is een kunst (Klement 2012) won in 2013 de Socratesprijs voor het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek. www.paulvantongeren.nl
Verslag van de avond
28 november 2018 – Annette Mul – Ubuntu, een Afrikaanse filosofie
Ubuntu. Een Zuluwoord, maar een universeel concept. Umntu Ngmuntu Ngbantu betekent letterlijk: Een mens is een mens omdat er andere mensen zijn. Oftewel: Ik ben omdat wij zijn! Dit is de basis van de Ubuntu-filosofie.
Wat kan Ubuntu voor jou en mij, voor ons betekenen? Voor de westerse wereld die de afgelopen eeuwen enorme technologische realisaties heeft neergezet en voor grote materiële welvaart heeft gezorgd, maar die nu schreeuwt om aandacht voor immateriële vraagstukken. Voor onze omgang met de aarde en met elkaar; een omwenteling van ratio naar relatie.
Annette Nobuntu Mul (1960) is de oprichter van Ubuntu Society. Het is haar missie om het diepgewortelde (Zuid)-Afrikaanse mensbesef Ubuntu verder te ontwikkelen en uit te dragen in ons ‘samenwerken in samenleving’. Zij werkt als coach, therapeut, trainer, spreker en is auteur van diverse artikelen en het boek Opsoek naar Ubuntuwww.ubuntusociety.nl
Verslag van de avond
23 januari 2019 – Jan Drost – Als de Liefde voorbij is
Wat als je geliefde jou van het ene op het andere moment verlaat –, terwijl hij of zij wat jou betreft had mogen blijven? Het overkomt velen – zo ook Jan Drost. Na een relatie van tien jaar bleef hij achter met zichzelf, zijn herinneringen en de vraag: wat nu? Bloedeerlijk en rauw neemt Jan Drost, in zijn boek Als de liefde voorbij is, je mee door alle stadia van zijn liefdesverdriet en probeert ze te duiden met behulp van filosofie, muziek, films en literatuur. Waarom doet liefdesverdriet zo allesverzengend veel pijn? Waarom is het zo moeilijk om door te gaan? En hoe doe je dat, doorgaan? En hoe beter niet? Jan Drost sleept je erdoorheen als een troostende vriend.
Jan Drost (1975) is schrijver, filosoof en muzikant. Hij heeft zich gespecialiseerd in cultuurfilosofie, met name de filosofie van de liefde. Hij treedt op met het muzikale theatercollege Plato Was Een Spice Girl en is verbonden aan The School of Life. Hij schrijft voor verschillende media, waaronder NRC Handelsblad, Trouw, de Volkskrant en Filosofie Magazine. JanDrostopFaceBook
Verslag van de avond
27 februari 2019 – Jan Warndorff – Geen idee
De populariteit van levenskunst en mindfulness laat zien dat steeds meer mensen zoeken naar houvast in het leven zelf. Maar opvallend genoeg stellen zelfs levenskunstfilosofen niet de cruciale vraag: wat bedoelen we precies met ‘het leven zelf’? Voortbouwend op het denken van Ortega y Gasset en inzichten uit het boeddhisme ontwikkelt Jan Warndorff een vernieuwende filosofie die het alledaagse leven centraal stelt. Deze ‘filosofie van het boerenverstand’ staat helemaal in het teken van de moraal: ‘Zie van zoveel mogelijk, zoveel mogelijk te houden’.
Jan Warndorff (1965) is als kind van tropenartsen geboren en getogen in Afrika (Ghana, Ethiopië en Malawi) en heeft daarnaast ook gewoond in de Verenigde Staten, Engeland en Brazilië. In 1985 kwam hij naar Nederland. Hij studeerde in 1996 cum laude af aan de Universiteit voor Humanistiek met de scriptie Humanistiek, Ortega en ik. Vervolgens werkte hij enkele jaren als journalist en taaltrainer, en sinds 2004 is hij voltijds vertaler en editor. Geen idee is zijn debuut. www.janwarndorff.nl
Verslag van de avond

In de Maand van de Filosofie met het thema Ik stuntel, dus ik ben:

3 april 2019 – Tim Fransen - Het leven als tragikomedie
Filosoof en cabaretier Tim Fransen laat in zijn essay van de maand van de filosofie Het leven als tragikomedie zien dat het menselijk dier wordt bepaald door een aantal tragische beperkingen. Hij is sterfelijk, kwetsbaar, gemankeerd; hij leeft in een wereld waarin verschillende waarden met elkaar botsen; en hij heeft het eigenaardige vermogen om vragen te stellen waar hij geen antwoord op krijgt.
Tim Fransen (1988) is cabaretier en filosoof. Hij rondde de studies filosofie en psychologie cum laude af aan de UvA. Sinds 2011 is hij lid van het collectief Comedytrain. Met zijn eerste filosofische cabaretvoorstelling Het failliet van de moderne tijd won hij de Neerlands Hoop, de prijs voor het grootste cabarettalent. Voor zijn tweede solovoorstelling Het kromme hout der mensheid ontving hij de Poelifinario. Dit najaar debuteerde Tim Fransen als schrijver met zijn filosofische boek Brieven aan Koos. www.timfransen.nl
Verslag van de avond
17 april 2019 – Marjoleine de Vos - Doe je best
Hoe moeten wij leven? Aan de hand van vervelende gebeurtenissen, het lot dat ons allemaal kan treffen, analyseert Marjoleine de Vos hoe wij hiermee omgaan. Welke verhalen uit de Griekse mythologie of uit het geloof gebruiken wij om ons lot te dragen? In deze essaybundel Doe je best laat zij zien hoe de waarheid over ons bestaan in de loop van de tijd verandert, net zoals wijzelf.
Marjoleine de Vos (1957) is redacteur kunst bij NRC Handelsblad. Ze schrijft over kunst, literatuur en koken, en heeft een tweewekelijkse column op de opiniepagina. Een selectie uit deze columns werd gebundeld in Nu en altijd: bespiegelingen (2000). In 2000 verscheen haar eerste poëziebundel Zeehond graag, in 2003 gevolgd door Kat van sneeuw. Beide bundels werden zeer goed ontvangen; Zeehond graag werd genomineerd voor de VSB Poëzieprijs 2002. In 2008 verscheen de eveneens goed besproken bundel Het Waait.
Verslag van de avond

Het Filosofisch Café Haarlem vindt plaats op woensdagavonden in de Remonstrantse kerk, Oranjekade 1 te Haarlem en start om 19.45 uur.
Entree: € 5 / studenten en HaarlemPas € 3. Aanmelden is niet nodig: er is plaats genoeg.

Boekhandel DE VRIES VAN STOCKUM is aanwezig met een boekentafel.

Meld u aan voor de nieuwsbrief, dan ontvangt u tijdig de aankondigingen van het programma!