Programma

PROGRAMMA 2019/2020

25 september 2019 – Hans Achterhuis – Coetzee, een filosofisch leesavontuur
De Zuid-Afrikaanse Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee is bekend als romanschrijver. Zijn werk is echter doordrenkt van de filosofie. Hans Achterhuis gaat op zoek naar deze filosofie in het werk van Coetzee en naar de maatschappelijke vraagstukken die in het verlengde liggen. Zo koppelt Hans Achterhuis bijvoorbeeld In ongenade aan de #MeToo-discussie en Schemerlanden aan onze omgang met het koloniale verleden.
Filosoof en theoloog Hans Achterhuis (1942) was van 2011 – 2013 de eerste Denker des Vaderlands en ontving de Pierre Bayleprijs voor maatschappijkritiek. Zowel De utopie van de vrije markt als Met alle geweld werd onderscheiden met de Socratesbeker voor het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek van het jaar. www.hansachterhuis.nl
Verslag van de avond
23 oktober 2019 – Jos Kessels – Het welgetemperde gemoed
In Het welgetemperde gemoed geeft Jos Kessels een aanzet tot denken over jezelf in de traditie van de Bekentenissen van Augustinus en Rousseau, met de muziek van Bach als uitgangspunt. Hij beschrijft hoe hij de Ideeënleer van Plato in de praktijk leerde brengen, ernaar streefde als het ware zelf muziek te worden, het eigen gemoed en dat van anderen te temperen, zoals Bach het klavier laat klinken. Dat ideaal is echter nooit volledig te realiseren: muziek kan slechts een spiegel zijn.
Jos Kessels (1948) studeerde rechten en filosofie. Hij werkte als musicus, journalist en filosofiedocent, en voerde tientallen jaren socratische gesprekken in organisaties. Daarnaast schreef hij boeken en specialiseerde hij zich in de Ideeënleer: de theorie en praktijk van het socratisch gesprek. Tegenwoordig houdt hij zich vooral bezig met de rol van verbeelding in het menselijk denken en spreken, met name de rol van muziek. www.joskessels.nl
4 december 2019 – Han de Wit – Boeddhisme voor denkers
In het boek Boeddhisme voor denkers vergelijken Han de Wit en Jeroen Hopster de boeddhistische traditie met de westerse filosofie. Er blijken overeenkomsten én verschillen te bestaan. Een verschil ligt in de innerlijke ervaring als bron voor kennis. In het Westen speelt die innerlijke ervaring bijna geen rol meer, voor boeddhisten is ze juist belangrijk. Dat maakt het boeddhisme tot een schatkamer voor levenskunst.
Han F. de Wit (1944) is als psycholoog en dharmaleraar nauw betrokken bij de dialoog tussen boeddhisme, christendom en psychologie. Han de Wit richtte in 1977 het eerste Shambhalacentrum van Europa op. Als wetenschapper verwierf Han de Wit internationale bekendheid met zijn onderzoek naar de psychologische inzichten die in spirituele tradities te vinden zijn. www.shambhala.nl/leraren-2
22 januari 2020 – Eva Meijer – De Grenzen van mijn taal
In De grenzen van mijn taal gebruikt Eva Meijer haar eigen ervaringen met depressie als vertrekpunt. Ze beschrijft hoe je waarneming en gevoel kunnen veranderen als je depressief bent. Ook onderzoekt ze hoe mensen met terugkerende depressies als scheve bomen doorgroeien: hoe niet hun hersenen veranderen, maar hun ziel. Uiteindelijk is het een zoektocht – die voert langs inzichten van filosofen en kunstenaars, wandelingen met honden en de troost van stilte, poezen, hardlopen en winterbomen – naar wat ons leven betekenis geeft.
Eva Meijer (1980) is beeldend kunstenaar, filosoof, romanschrijver, wetenschapper en singer-songwriter. Voor haar romans ontving zij sinds 2011 al diverse prijzen. Ze maakt performances, muziektheatervoorstellingen, houdt dagelijks een weblog bij en treedt regelmatig op met proza, lezingen en/of liedjes. Ook werkt ze als postdoctoraal onderzoeker rond dierenwelzijn. Zij noemt zich dierfilosoof en schrijft filosofische columns voor Trouw.  www.evameijer.nl
19 februari 2020 – Maarten Boudry – Waarom de wereld naar de knoppen gaat
Nog nooit leefden we zo lang, zo welvarend en zo vreedzaam als vandaag. Kan dit mooie liedje blijven duren? Doemdenkers verkondigen dat we op de rand van de afgrond staan, cultuurpessimisten dat onze moderne samenleving aan een diepe malaise lijdt. Maarten Boudry breekt in Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat een lans voor het vooruitgangsdenken. Hij bestrijdt het wijdverbreide pessimisme en zoekt naar verklaringen voor de doembeelden over klimaat en islamisering, over groeiend racisme en ongelijkheid. De wereld stond er nog nooit zo goed voor als vandaag, en we kunnen haar nog veel beter maken.
Maarten Boudry (1984) is een Vlaams wetenschapsfilosoof en schrijver. Hij is als wetenschappelijk onderzoeker verbonden aan de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap aan de Universiteit Gent. Naast diverse academische artikelen en boeken, publiceerde hij vier Nederlandstalige boeken voor het brede publiek. In oktober 2019 verscheen Alles wat in dit boek staat is waar (en andere denkfouten), dat hij samen schreef met de Nederlandse filosoof Jeroen Hopster.
www.maartenboudry.blogspot.com
18 maart 2020 – Govert Buijs - Het goede leven en de vrije markt
In Het goede leven en de vrije markt heeft Govert Buijs met Ad Verbrugge en Jelle van Baardwijk onderzocht wat ‘het goede leven’ is. Draait alles om geld verdienen en consumeren, of vooral om vredig en harmonieus samenleven met anderen? Of kunnen we de zin ervan beter zoeken in de natuur, of in spirituele waarden? Tegenwoordig kunnen we in onze vrijemarkteconomie kiezen wat we willen. Maar is die vrijheid van keuze wel de enige soort vrijheid die telt? Met dit boek heeft Govert Buijs de Socrates Wisselbeker 2019 gewonnen. Ook is dit boek geselecteerd als lesboek voor het VWO-examen filosofie 2020 – 2023.
Govert Joan Buijs (1964) is politicoloog en filosoof, verbonden aan de afdeling Filosofie van de VU, sinds 2011 als UHD en als bijzonder hoogleraar ‘Politieke filosofie en levensbeschouwing’ vanwege het Dr. Abraham Kuyperfonds. Hij bezet vanaf 2016 de F.J.D. Goldschmeding-leerstoel ‘Economie in relatie tot Civil Society’. Zijn laatste boek is Waarom werken wij zo hard? www.govertbuijs.website

Het Filosofisch Café Haarlem vindt plaats op woensdagavonden in de Remonstrantse kerk, Oranjekade 1 te Haarlem en start om 19.45 uur.
Entree: € 5 / studenten en HaarlemPas € 3. Aanmelden is niet nodig: er is plaats genoeg.

Boekhandel DE VRIES VAN STOCKUM is aanwezig met een boekentafel.

Meld u aan voor de nieuwsbrief, dan ontvangt u tijdig de aankondigingen van het programma!